Windenergie in Nederland

Nederlandse kerncijfers

Het CBS rapporteert voor eind 2025 een totaal opgesteld windvermogen van 11.782 MW. Daarvan stond 7.035 MW op land en 4.748 MW op zee. De cijfers zijn voorlopig en tellen capaciteit wanneer een installatie daadwerkelijk substantieel produceert en aan het net levert.

Windenergie leverde in 2025 voorlopig 32,6 miljard kWh bruto elektriciteit. Productie en vermogen beantwoorden verschillende vragen: het vermogen beschrijft de maximale capaciteit van het park, terwijl de productie ook windaanbod, beschikbaarheid en beperkingen op het elektriciteitsnet weerspiegelt.

De Nederlandse markt in wereldperspectief

Wereldwijd werd in 2025 een record van 165 GW windvermogen aangesloten. Daarmee kwam het totaal uit op 1.299 GW. GWEC verwacht 969 GW aan nieuwe capaciteit tussen 2026 en 2030, maar die groei is regionaal sterk geconcentreerd en niet automatisch een voorspelling voor Nederland.

Voor de Nederlandse markt zijn leveringszekerheid en systeemintegratie minstens zo belangrijk als het aantal turbines. Nieuwe parken moeten passen bij de planning van hoogspanningsnetten, industriële elektrificatie, opslag, interconnectie en flexibele vraag.

Wind op zee: groot groeipad, verschillende mijlpalen

De routekaart van RVO omvat circa 21,5 GW: ongeveer 4,7 GW operationeel, 5,5 GW in aanbouw en 11,5 GW gepland. Dat totaal is een portefeuillezicht, geen actuele productiecijfer. Een gepland kavel telt pas als operationeel vermogen nadat vergunningen, financiering, bouw en netaansluiting zijn afgerond.

Het onderscheid is belangrijk voor marktanalyses. Een tenderdatum, definitieve investeringsbeslissing, mechanische installatie en commerciële ingebruikname zijn afzonderlijke mijlpalen met een ander risicoprofiel.

Waar de markt in 2026 op draait

• Netcapaciteit en tijdige aansluiting van nieuwe windparken.
• Tenders die financierbaar blijven bij actuele rente- en materiaalkosten.
• Voldoende vraag uit industrie, vervoer, warmte en waterstof.
• Betrouwbare havens, kabels, schepen, leveranciers en vakmensen.
• Vroege en inhoudelijke betrokkenheid van natuurorganisaties en omwonenden.

De technologie is volwassen. Het marktresultaat wordt daarom steeds meer bepaald door de kwaliteit van het systeem rond de turbine: vergunningen, contracten, infrastructuur en de volgorde waarin besluiten worden genomen.